عمل جراحی بسته و تزریق برای درمان دیسک و آسیبهای ستون فقرات کمر

هر مهره در ستون­ فقرات توسط بالشتک غضروفی به­ نام دیسک از مجاور خود جدا می­‌شود. درحقیقت، دیسک یک سوم از ارتفاع ستون­ فقرات را شامل می­‌شود و به­ عنوان یک جاذب هیدرولیکی شوک عمل می­‌کند. لایه بیرونی بالشتک غضروفی موسوم به آنولوس فیبروزوس یک حلقه متراکم است که با بافت­ فیبرهای متقاطع پوشیده شده­ است. آنولوس فیروزوس شبیه تایر رادیال است. قسمت داخلی دیسک که نوکلوئس پولپوس نام دارد ماده نرم و ژله ­مانندی می­‌باشد.فتق دیسک یا به­ عبارتی بیرون زدگی دیسک یکی از شایع‌­ترین مشکلات دیسک است که اغلب ناشی از آسیب ناگهانی می­‌باشد. هنگامی که پوشش دیسک قبل از خشک­ شدن مرکز تضعیف می­‌شود فشار ناشی از مرکز می‌­تواند موجب شکستگی یا پارگی آنولوس شده و درنتیجه نوکلوئس پولپوس از بین برود. این ناهنجاری ممکن است خفیف و یا با درد شدید توام باشد. شدت درد به میزان تخریب مرکز دیسک و همچنین فشاری که به اعصاب وارد می­‌شود بستگی دارد. گاهی ­اوقات تنها راه­ درمان دیسک کمر، تزریقات و یا جراحی کم­ تهاجمی است.

جراحی بسته کمر

جراحی کم­ تهاجمی ستون­ فقرات شامل یک جراحی خاص نیست. هدف از این نوع جراحی ایجاد برش­‌های بسیار کوچک و دستیابی به نتیجه جراحی سنتی است. در این روش آسیب کمتری به عضلات وارد می­‌شود. جراحی برخی ­مواقع از طریق لوله­‌های کوچک انجام می­‌شود. روش­‌های جراحی بسته دیسک­ کمر ازقبیل دیسک کتومی و فیوژن برای جراحی ستون­ فقرات نیز انجام می­‌شوند. اما با تمام این­ حرف‌­ها این روش برای تمام بیماران قابل اجرا نیست. اغلب­ اوقات، قراردادن پدیکل اسکرو و میله موجب می­‌شود عمل بسته دیسک­ کمر با جراحی سنتی ترکیب ­شود. عمل جراحی بسته دیسک­ کمر شامل انواع مختلف جراحی است و اغلب همراه با جراحی­‌های دیگر برای درمان مشکلاتی از قبیل: اسپوندیلولیستیس، دیسک­ کمر، دژنراسیون دیسک و بیماری­‌های احتمالی انجام می­‌شود.

انواع تزریق کمردرد

پزشکان انواع مختلف تزریقات را جهت تسکین کمردرد انجام می‌­دهند:

تزریق اپیدورال 

هدف از تزریق، واردکردن داروی بیهوشی یا استروئید به غلاف تاندون، رباط یا نقاط ماشه­‌ای و کاهش درد یا کمک به ترمیم بافت بدن است. منظور از اپیدورال، فضای خارج از دورا یا پوشش ستون­ فقرات و داخل کانال نخاع است. این فضا در طول ستون­ فقرات قرار دارد. برخی­ مواقع پزشک به ­منظور تشخیص دقیق و یا کاهش درد و التهاب ممکن است تزریق اپیدورال را تجویز نماید. التهاب یا تحریک ریشه عصب عمدتا ناشی از دیسک ­کمر، دژنراسیون و یا نفوذ دیسک به سطح ریشه عصب می‌­باشد.به­ طور کلی، تزریقات اپیدورال به­ منظور تسکین درد و کمک به بهبود بیمار در توانبخشی انجام می­‌شود. این نوع تزریقات ممکن است یک گزینه غیرجراحی موثر در درمان بیماری­‌هایی نظیر فتق دیسک­ کمری، دیسک ­کمر دژنراتیو و تنگی کانال نخاع کمری باشد. ناحیه تزریق دارو در ستون ­فقرات به اهداف تزریق بستگی دارد. جهت رفع درد، معمولا تزریق در فضای اپیدورال انجام می­‌شود. فضای اپیدورال ناحیه‌­ای است که اعصاب ستون­ فقرات را احاطه کرده­ است. پزشکان جهت تعیین منبع درد ممکن است عصب خاصی را مورد هدف قرار دهند. تزریقات اپیدورال با کمک فلوروسکوپی (اشعه ایکس) انجام می­‌شوند. این روش پزشک را قادر می­‌سازد تا منبع درد را بهتر تشخیص داده و بتواند داروی بی­ حسی موضعی و استروئید را به­ طور مستقیم به سطح ستون ­فقرات تزریق کند.

تزریق مفاصل فاست 

ستون­ فقرات از استخوان­‌هایی به نام مهره تشکیل شده است. هر مهره دارای فاست ( سطح صاف) است. فاست درحقیقت مفصل بین مهره‌­های ستون ­فقرات است. این مفاصل درواقع ساختاری به نام مفصل فاست را در طرفین مهره­‌ها ایجاد می­‌کنند. مفاصل فاست در پشت ستون ­فقرات و طرفین آن جایی که یک مهره مقداری از مهره ‌های مجاور را می­‌پوشاند قرار دارند. مفاصل فاست به­ آرامی و نرمی سر خورده و حرکات پیچیده ستون­ فقرات را ممکن می‌کنند.تزریق مفاصل فاست جهت کمک به تشخیص یا درمان درد مرتبط با بیماری یا آسیب مفاصل خلفی ستون­ فقرات انجام می­‌شوند. یک و یا چند مفصل فاست در کمر و گردن ممکن است دچار التهاب (تورم و تحریک) شوند. این شرایط می­‌تواند موجب درد شود. در طول تزریق مفصل فاست، دارو به مفاصل ملتهب تزریق می­‌شود. این نوع درمان به کاهش التهاب و تسکین درد کمک شایانی می­‌کند. تسکین درد باید هفته­‌ها و ماه­‌ها ادامه داشته باشد. درصورت بازگشت درد، تکرار تزریق الزامی است. تزریق مفاصل فاست با کمک تصویربرداری اشعه ایکس تنها راه دقیق تشخیص سندروم درد مفاصل فاست است چراکه برخی مفاصل ممکن است ظاهر غیرطبیعی داشته باشند اما بدون درد باشند و درعوض مفاصلی که دچار مشکل هستند در ظاهر طبیعی به ­نظر برسند.

الکتروترمال تراپی داخل دیسکی(IDET)

این روش جهت درمان دردهای ناشی از دیسک ستون ­فقرات انجام می­‌شود. الکتروترمال تراپی داخل دیسکی به­ منظور درمان بیمارانی که از علائم پارگی کوچک دیسک­‌ها رنج می‌­برند انجام می­‌شود. این درمان یک روش جایگزین برای جراحی است و معمولا در مراکز جراحی­‌های سرپایی صورت می­‌گیرد. برای این­که بیمار در طول درمان دردی احساس نکند و راحت باشد داروهای تزریقی داخل وریدی به او تجویز می­‌شود. با استفاده از فلوروسکوپی ( راهنمای اشعه ایکس) یک سوزن به داخل دیسک تزریق می­‌گردد. از طریق سوزن یک کاتتر منعطف داخل دیسک کارگذاشته می­‌شود. کاتتربا کمک سیم­پیچ حرارتی، حرارت مستقیم را به جداره خارجی و محفظه داخلی دیسک وارد می­‌کند. کاتتر برای انجام 3 کار طراحی شده­ است:

• از بین بردن گیرنده‌­های درد در دیسک
• تغییر ساختار مواد دیسک
• سوزاندن گیرنده درد فیبرهای عصبی و رگ­‌های خونی که در دیسک‌­های دژنراتیو رشد کردند.

این روش موجب می­‌شود 80% تا 50% درد کمر مزمن و خفیف در بیماران کاهش یابد.

عصب­ کشی با رادیوفرکوئنسی (معروف به انعقادحرارتی با رادیوفرکوئنسی) 

این نوع درمان یک روش سالم و اثبات­ شده در قطع سیگنال­‌های درد است. جریان رادیوفرکوئنسی جهت گرم­ کردن مقدار کمی از بافت عصبی استفاده می­‌شود. نتیجه این امر قطع سیگنال­‌های درد از ناحیه خاص است. این روش به­ منظور درمان درد مزمن پایین کمر، درد ستون­ فقرات قفسه­ سینه، اختلال مفصل ساکروایلیاک، رادیکولوپاتی دهانه رحم و کمر، نوروپاتی‌­های محیطی، دیستروفی رفلکسی سمپاتیک و دردهای نامتعارف صورت انجام می­شود. سوزن­‌های رادیوفرکوئنسی با کمک تجهیزات اشعه ­ایکس فلوروسکوپیک به­ طور دقیق وارد بدن می­‌شوند. جریان الکتریکی موجب می­شود گرمای موضعی در نوک سوزن تولید شود. رادیوفرکوئنسی با حداقل آسیبی که به بافت­‌ها وارد می­‌کند می­‌تواند به ­منظور انعقاد حرارتی اعصاب دردناک استفاده شود. درمان رادیوفرکوئنسی بافت معمولا برای مدت­ طولانی علائم سیگنال­‌های درد را مسدود می‌­کند. این درمان در برخی موارد نیاز به تکرار دارد چراکه بدن انسان ممکن است با گذشت زمان مسیرهای درد جدیدی را برای خود ایجاد نماید. برای درمان دردهای مختلف تکنیک­‌های متنوع رادیوفرکوئنسی وجود دارد. برخی از بیماری‌­های شایع که به این نوع درمان پاسخ می­‌دهند عبارتند از: درد پایین کمر مزمن، درد ستون­ فقرات قفسه­ سینه، اختلال مفصل ساکروایلیاک، رادیکولوپاتی دهانه رحم و کمر، نوروپاتی­‌های محیطی، دیستروفی رفلکسی سمپاتیک و دردهای نامعمول صورت تزریق داروهای داخل وریدی کمک می‌­کند بیمار در طول جراحی راحت و بدون درد باشد. وضعیت بیمار از طریق مانیتور دستگاه الکتروکاردیوگرافی، کاف فشار خون و همچنین دستگاه کنترل اکسیژن خون به ­دقت کنترل می­‌شود. بسته به تکنیک جراح، بیمار در طول جراحی باید به روی شکم و یا کمر دراز بکشد. بعد از تزریق داروهای بی­ حسی موضعی یا آرامش­ بخش، پزشک سوزن کوچکی را به ناحیه درد بیمار تزریق می­‌کند.پزشک با کمک اشعه­ ایکس، سوزن­‌ها را به منطقه دقیق هدف هدایت می­کند. سپس برای شروع مرحله تحریک، میکروالکترود از طریق سوزن وارد بدن بیمار می­‌شود. در این مرحله پزشک از بیمار می­پرسد که آیا احساس سوزش یا مورمور می­کند یا خیر. مرحله تحریک کمک می‌کند تا پزشک تشخیص دهد که آیا جهت تسکین درد الکترود در منطقه مناسبی قرار گرفته یا خیر. به­ محض تایید محل قرارگیری الکترود درمان آغاز می­‌شود. جریان رادیوفرکوئنسی از طریق الکترودها در داخل بافت‌­ها حرکت کرده و با گرم­ کردن بافت‌­ها موجب از بین رفتن مسیرهای درد می‌­شوند. این نوع درمان معمولا موجب انسداد طولانی ­مدت سیگنال­‌های درد می‌شود. اما همانطور که قبلا اشاره کردیم از آن­جایی که بدن در طول زمان، مسیرهای جدید درد را بازیابی می­‌کند بنابراین احتمال تکرار این درمان در آینده غیرطبیعی نیست.

دیسک کتومی

بعد از این­که اقدامات محافظه­ کارانه انجام شد یک برش کوچک کمتر از 1 اینچی در کمر و ناحیه درمان ایجاد می‌­شود. برای محافظت از عضلات، تاندون‌­ها و رباط­‌ها یک لوله کوچکی بین فیبرهای عضلات قرار می‌­گیرد.از طریق لوله کوچک، ابزارهای تخصصی و بسیار کوچک جهت ایجاد شکاف در استخوان استفاده می­‌شوند. اعصاب به ­آرامی کنار زده می‌­شوند و تکه‌­ای از دیسک که به اعصاب فشار وارد می‌­کند برداشته می‌­شود. مابقی دیسک دست نخورده باقی می­‌ماند.با وجود این­که هر جراحی با ریسک و خطر همراه است اما عوارض جانبی این نوع درمان بسیار کم و نادر است و بیشتر بیماران همان روز جراحی مرخص می‌­شوند.قبل از عمل، پزشک درخصوص خطرات ناشی از جراحی با بیمار مشاوره خواهد کرد.

تزریق مفصل ساکروایلیاک 

این نوع تزریقات ممکن است به­ منظور تشخیص و درمان انجام شوند. از این طریق پزشک می­‌تواند تشخیص دهد که آیا منبع درد بیمار مفصل ساکروایلیاک است یا خیر. سپس به­ طور همزمان با تزریق داروی بی­ حسی موضعی و ضدالتهابی (استروئید) به مفصل به تسکین درد بیمار کمک می‌­کند.

2 نوع مفاصل ساکروایلیاک در طرفین بدن وجود دارند. این مفاصل در محل تقاطع استخوان لگن ( بخشی از لگن) با ساکروم ( بخشی از پایین ستون فقرات) در پایین کمر و باسن قرار دارند. مفاصل ساکروایلیاک با خم­ کردن و کشش حرکت کرده و نقش جاذب شوک را در ستون­ فقرات ایفا می­‌کنند. اگر این مفاصل تحریک شوند می‌­توانند موجب درد در پایین کمر، باسن، کشاله­ ران، شکم و پاها شوند. این درد می‌­تواند به نقاط دیگر بدن پخش شود. توزیع شایع درد در تصویر زیر نشان شده­ است. بیمار روی شکم و در حالت کاملا راحت قرار می‌­گیرد. پوستی که مفصل را پوشانده برداشته می­‌شود. سپس جهت کمترشدن درد ناشی از تزریق ناحیه درمان با دارو به­ صورت موضعی بی­ حس می‌­شود. پزشک با کمک فلوروسکوپی (راهنمای اشعه ­ایکس) مفصل را در محل خود قرار داده و سوزن را به داخل مفصل تزریق می­کند. سپس داروهایی که معمولا شامل داروی بی­هوشی (بی­حسی) و استروئید (ضدالتهابی) هستند تزریق می­شوند.اگر تزریق اولیه موجب کاهش چشمگیر درد شد تزریق دوم به­ مراتب مزایای بیشتری برای بیمار خواهد داشت. اگر درد بعد از برطرف ­شدن کامل دوباره بعد از مدتی عود کرد ممکن است به تزریقات بیشتر نیاز باشد.

بلا‌ک­‌های انتخابی ریشه عصبی

منظور از بلاک تزریق داروی بی ­حسی به داخل یا اطراف عصب جهت از دست دادن حس و یا کاهش درد در قسمتی از بدن است که تحت تاثیر عصب می­‌باشد.

بلاک­ عصب سمپاتیک

اعصاب سمپاتیک شبکه‌­ای از اعصاب هستند که در طول ستون­ فقرات گسترش یافته­ اند. کنترل عملکرد اختیاری بدن از جمله بازکردن و تنگ ­کردن عروق خونی به­ عهده این اعصاب می­‌باشند. هدف از بلاک اعصاب سمپاتیک تشخیص آسیب زنجیره اعصاب سمپاتیک و همچنین تعیین منبع درد است. این تزریق اعصاب سمپاتیک را مسدود کرده و ممکن است منجربه کاهش درد، تورم، تغییر رنگ و تعریق  در دست و پاها شود. از دیگر مزایای انسداد اعصاب سمپاتیک می­توان به بهبود تحرک اشاره کرد. این فرایند شامل تزریق سوزن از طریق پوست و بافت­‌های عمیق به بافت اعصاب سمپاتیک است. قبل از تزریق، پوست و بافت­ها به­ صورت موضعی بی­ حس می­شوند. مرحله اول تزریق که شامل تزریق داروی بی­هوشی موضعی به بافت اعصاب سمپاتیک است جهت اهداف تشخیص پزشکی انجام می­شود اما تسکین درد ناشی از تزریق ممکن است بعد از دوره بی­هوشی ادامه داشته باشد.در تشخیص‌­های پزشکی مرتبط با اعصاب سمپاتیک معمولا برای درمان به یک سری از تزریقات نیاز است. پاسخ به تزریقات در هر بیماری متفاوت است. افرادی که در مراحل اولیه بیماری هستند در مقایسه با افرادی که تقریبا 6 ماه بعد از بروز علائم اولیه اقدام به درمان کردند بهتر به تزریقات پاسخ می‌­دهند.اگر تزریق اولیه تا حدودی موجب کاهش درد شود ممکن است تکرار تزریقات توصیه شود. معمولا بعد از هر تزریق طول دوره تسکین طولانی‌تر می‌­شود.

اکسیژن، اوزون تراپی کم ­تهاجمی

اکسیژن، اوزون تراپی یک روش کم­ تهاجمی در درمان دیسک­ کمر است که با استفاده از خواص بیوشیمیایی اکسیژن و اوزون صورت می­‌گیرد. پزشکان نتایج حاصل از این نوع درمان را ارزیابی کردند سپس نتایج درمان با اوزون تنها را با نتایج حاصل از درمان اوزون همراه با تزریق کورتیکواستروئید و داروی بی­هوشی در یک جلسه را مقایسه کردند.

پی­ آر پی تراپی

پی ­آر پی مخفف پلاسمای غنی از پلاکت است. پی ­آر پی تراپی سال‌ها است که در جراحی دهان و دندان استفاده می­‌شود. از این روش جهت کمک به بهبود بافت نرم بعد از جراحی پلاستیک استفاده می­‌شود. امروزه از پی آر پی تراپی در پزشکی ورزش استفاده می‌­شود. تزریقات پی ­آر پی از طریق خون بدن خود بیمار صورت می­‌گیرد. خون حاوی پروتئین­‌های زیست­فعال است که موجب تسهیل روند بهبودی می‌­گردد. در این نوع درمان بیمار با دوره نقاهت کوتاه یا بدون دوره نقاهت می­‌تواند به حالت طبیعی خود بازگردد.قبل از تزریق، خون نیاز به جداسازی دارد. بخشی از پلاسما حذف و با پلاکت­‌ها ترکیب می‌­شود. سپس خون با کمک فلوروسکوپ و راهنمای اولتراسونیک به ناحیه آسیب  تزریق می­‌شود. کل فرایند تزریق 1 تا 2 ساعت طول می­کشد.