
لگن یک حلقه محکم استخوانی است که در پایه ستون فقرات قرار دارد. شکستگیهای لگن خاصره شایع نیست – حدود 3 درصد از کل شکستگیهای بزرگسالان را شامل میشود. بیشتر شکستگیهای لگن به دلیل برخی از ضربات، اتفاقات با شدت بالا مانند تصادف خودرو رخ میدهد. چون لگن خاصره در مجاورت رگهای خونی و اندامهای مهم قرار دارد، شکستگی لگن میتواند منجر به خونریزی شدید و جراحات دیگر شود که نیاز به درمان فوری خواهد داشت. در برخی موارد ، یک اتفاق با تاثیر کم میتواند– مانند زمین خوردن ساده – برای شکستگی لگن در افراد مسنی که استخوانهای ضعیفی دارند، کافی باشد. درمان برای شکستگی لگن بسته به شدت آن متفاوت است. در حالی که شکستگیهای با تاثیر کم اغلب میتواند با درمانهای غیرجراحی درمان شود، اما درمان شکستگیهای شدید معمولاً نیاز به فیزیوتراپی یا درمان جراحی دارد تا لگن را بازسازی کرده و ثبات را به این ناحیه برگرداند تا بیمار بتواند فعالیتهای روزانه خود از سر بگیرد.
شکستگیهای شدید لگن ممکن است در برخی از افرادی که تجربه ضربات شدید را دارند رخ دهد. شکستگیهای خفیف و پایدار در افراد مسن بخصوص کسانی که دارای استخوانهای ضعیف هستند (پوکی استخوان) دیده میشود. شکستگی هایی که استخوان از هم جدا میشود، در نوجوانان ورزشکار شایع است. شکستگیهای استرسی عمدتاً در دوندگان رخ میدهد، گرچه آنها عمدتاً بر نواحی دیگر بدن بیشتر از لگن اثر میگذارد. جدی بودن شکستگی لگن به تعداد استخوانهای شکسته و شدت شکستگی و اینکه چه آسیبی به اندامها داخل لگن خاصره وارد شده، بستگی دارد. از این رو طیف شدت شکستگیهای لگن از نسبتاً خفیف تا خطرناک شخص است. بیشتر افرادی که دچار شکستگی لگن میشوند، پس از چند ماه دوباره قادر به راه رفتن هستند. اگر شکستگی شدت کمتری داشته باشد و شما جوان و سالم باشید یا اگر عضلات فعال سالمی داشته باشید، بهبودی سریعتر خواهد بود.
شکستگی لکن را جدی بگیرید و هرچه سریع تر برای درمان آن اقدام کنید. دکتر مهدی سعیدی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، نقش بي نظيري در معالجه ي لگن شکسته و بیماری های مشابه آن دارد. برای مشاوره و دریافت اطلاعات بیشتر با شماره های02166533245تماس حاصل فرمایید.
آناتومی
لگن یک حلقه استخوانی است که در انتهای تنه– بین ستون فقرات و پاها قرار گرفته است. استخوانهای لگن عبارتند از :
- استخوان خاجی (استخوان مثلثی بزرگی که در پایه ستون فقرات وجود دارد)
- دنبالچه (دمغازه)
- استخوان لگن
هر کدام از استخوانهای لگن شامل سه استخوان است – تهی گاهی (ایلیوم)، نشیمن گاهی (ایسکیوم) و شرم گاهی (پوبیس) –که در دوران کودکی از هم جدا هستند، اما همچنان که رشد میکنیم به هم متصل میشوند. این سه استخوان تشکیل مهره یا بندهایی را میدهند – آن ناحیه فنجان مانند تو خالی، که به عنوان حفرهای برای توپی و سوکت مفصل لگن عمل میکند. گروهی از بافتهای همبند قوی که مفصل رباطی لگن به استخوان خاجی نامیده میشود، یک فضای کاسه مانند را در زیر قفسه سینه و دندهها ایجاد میکند. عصبهای اصلی ، رگهای خونی و بخشهایی از روده و مثانه و اندامهای تولید مثل ، همه در حلقه لگن خاصره قرار دارد. لگن از این ساختارهای مهم در مقابل آسیب محافظت میکند.
انواع شکستگیهای لگن چیست؟
چون لگن حلقهای استخوانی است، هنگامی که آسیب شدید باعث ایجاد شکستگی در یکی از این ساختار میشود، اغلب شکستگی همسان در نقطه مقابل در این حلقه وجود دارد. چند الگوی متداول وجود دارد که به جهت و شدت ضربه بستگی دارد.
شکستگیهای پایدار و ناپایدار
مهمترین راه برای دسته بندی شکستگیهای لگن این است که آن را به شکستگی پایدار و ناپایدار تقسیم بندی کنیم. بیشتر شکستگیهای لگن پایدار هستند:
شکستگی پایدار
استخوانهای شکسته هنوز به طرز مناسبی در یک خط قرار دارند، از این رو حلقه لگن شکل خود را حفظ کرده است. معمولاً تنها یک استخوان با یک شکستگی تحت تاثیر قرار گرفته است. الگوی شکستگی شایع عبارت است از: شکستگی در بالای استخوان تهی گاهی ، ترک در قسمت برآمده شرمگاهی ، یا ترک در استخوان خاجی. در هرکدام از این موارد، استخوانهای دیگر سالم هستند و حلقه استخوانی لگن را در کنار هم نگه میدارند. شکستگی از هم جدا شده لگن (که در آن بخشی از استخوان به دلیل کشیده شدن عضله شکسته میشود) و شکستگی استرسی لگن (یک ترک نازک که در سراسر استخوان کشیده نشده است) نیز انواعی از شکستگیهای پایدار لگن هستند.
شکستگی ناپایدار
این اتفاق زمانی رخ میدهد که دو یا چندین شکستگی در حلقه لگن ایجاد شده باشد، و انتهای استخوان شکسته از هم جدا شده است. این نوع از شکستگی احتمالاً پس از آسیب با شدت بالا رخ دهد و از این رو آسیبهای دیگری نیز وجود دارد. این آسیبها نسبت به آسیبهای پایدار خونریزی بیشتری دارند، چرا که جدا شدن استخوانهای شکسته باعث میشود که آزادانه خونریزی کنند. آنها ممکن است شامل آسیبهای مستقیم به اندامهای داخلی باشند.
چندین الگوی شکستگی ناپایدار وجود دارد که شامل شکستگی کتاب باز است ، که در این شکستگی لگن در قسمت جلو و عقب با فشار شدید از ناحیه جلو شکسته میشود، و شکستگی با فشار جانبی (طرفین) اغلب باعث شکستگی شاخک شرمگاهی و مفاصل خاصره خاجی شده و گاهی اوقات نیز شامل سوکت لگن میباشد.
شکستگیهای باز و بسته
شکستگیهای لگن چه پایدار باشد و چه ناپایدار ، میتواند به دو شکستگی تقسیم شود، شکستگی باز که در آن آسیب به پوست باعث میشود که شکستگی استخوان قابل مشاهده باشد، شکستگی بسته که در آن پوست آسیب ندیده است. شکستگیهای باز جدیتر هستند چرا که عفونت میتواند به راحتی به زخم وارد شود، که ممکن است در زمان آسیب آلوده شده باشد.
شکستگی لگن به چه عللی به وجود می آید
ضربه با شدت بالا
شکستگی لگن ممکن است ناشی از یک فشار با نیروی بالا باشد مانند نیرویی که در طول موارد زیر به بدن وارد میشود
- تصادف ماشین یا موتورسیکلت
- تصادفات با شدت بالا
- افتادن از ارتفاع زیاد (مانند نردبان)
بسته به جهت و اندازه نیرو، این آسیبها میتواند بسیار خطرناک و نیاز به درمان جراحی دارد.
نارسایی استخوان
شکستگی لگن ممکن است به دلیل ضعف یا نارسایی استخوان نیز رخ دهد. این مشکل در افراد مسنی که استخوانهای آنها به دلیل پوکی استخوان ضعیف شده است، شایعتر است. در این بیماران ، شکستگی میتواند حتی در طول یک زمین خوردن ساده در حین ایستادن یا یک فعالیت عادی مانند بیرون آمدن از وان حمام یا پایین آمدن از پله رخ دهد. این آسیبها عمدتاً شکستگی پایدار است که آسیبی به کلیت ساختاری حلقه لگن وارد نمیکند، اما ممکن است استخوان فرد شکسته شود.
علل دیگر
شکستگی ممکن است هنگامی رخ دهد که تکهای از استخوان نشیمنگاهی از جایی که عضلات همسترینگ به استخوان متصل هستند جابجا شود، اما شیوع کمی دارد. این نوع از شکستگی، شکستگی از جا کنده شده نامیده میشود و در افراد جوان ورزشکار که هنوز در حال رشد هستند به طور متداول رخ میدهد. شکستگی از جا کنده شده معمولاً باعث ناپایداری لگن یا آسیب به اندامهای داخلی شود.
علائم و نشانههای آن چیست؟
لگن شکسته تقریباً همیشه دردناک است. این درد با حرکت لگن یا تلاش برای راه رفتن شدیدتر میشود. اغلب بیماران تلاش میکنند که لگن یا زانوی خود را در حالتی خاص کج نگه دارند، تا از شدت درد جلوگیری کنند. برخی از بیماران ممکن است در ناحیه لگن دچار ورم یا کبودی شوند.
چگونه شکستگی لگن را تشخیص دهیم؟
تثبیت اضطراری
بیمارانی با شکستگیهای با شدت بالا، تقریباً همیشه به مرکز درمانی اورژانس یا اتاق اضطراری برای درمان اولیه به دلیل شدت علائم آنها انتقال داده میشوند. این بیماران ممکن است آسیبهای بیشتری به سر، سینه، شکم یا پاها داشته باشند. اگر آسیبهای آنها باعث کاهش شدید خون شده باشد، میتواند منجر به شوک شود – یک مشکل خطرناک که میتواند باعث از کار افتادن اندام بدن شود. مراقبت از بیماران با شکستگی لگن با شدت بالا، نیاز به روشهای چندگانه با تعدادی متخصصین پزشکی داشته باشد. در برخی موارد، پزشکان باید قبل از درمان شکستگی و دیگر آسیبها به مشکلات راه هوایی، تنفس و جریان خون توجه کنند.
معاینات فیزیکی
پزشک به دقت لگن خاصره، مفصل ران و پاها را معاینه میکند. او همچنین آسیب به عصب را با ارزیابی اینکه میتوانید مچ پا و انگشتان خود را حرکت دهید و حس در انتهای پای شما وجود داشته باشد، بررسی میکند. پزشک به دقت، دیگر اندامهای بدن را معاینه کرده تا مشخص کند که آیا آسیب دیگری وجود دارد.
آزمایشات تصویری
- تصویربرداری اشعه ایکس: این آزمایشات تصاویری از ساختارهای متراکم مانند استخوان تهیه میکند. تمامی شکستگیهای لگن نیاز به تصویربرداری اشعه ایکس دارند – معمولاً با زوایای مختلف انجام میشود- تا به پزشک کمک کند که چگونگی جابجا شدن استخوانها را مشخص کنند.
- اسکن توموگرافی کامپیوتری : به دلیل شدت این نوع آسیب، سی تی اسکن برای شکستگی های لگن درخواست میشود. سی تی اسکن تصاویری با جزئیات بیشتر، تصاویر مقطعی از لگن فراهم میکند. پزشک از این اطلاعات برای تعیین بهتر الگوی خاص و مقدار آسیب ، جستجوی آسیبهای مرتبط، و کمک به طرح قبل از عمل استفاده میکند.
- اسکن تصاویر رزونانس مغناطیسی (ام آر آی ): در برخی موارد نادر، پزشک ممکن است یک اسکن ام آر آی را درخواست دهد تا شکستگی که با سی تی اسکن و اشعه ایکس دیده نمیشود را پیدا کند.
بهترین روش های درمان شکستگی لگن کدامند؟
درمان بر اساس عوامل متعدد عبارت است از:
- الگوی خاص شکستگی
- مقدار جابجایی استخوانها
- شرایط کلی شما و آسیبهای مرتبط
پزشک ممکن است درمان جراحی یا غیر جراحی را برای شکستگیهای پایدار پیشنهاد دهد که در آن استخوان جابجا نشده یا مقدار کمی جابجا شده است. درمانهای غیرجراحی شامل موارد زیر است:
وسایل کمکی راه رفتن
برای جلوگیری از ایجاد فشار روی پاها، پزشک ممکن است پیشنهاد دهد که از عصا یا واکر به مدت سه ماه استفاده کنید- یا تازمانی که استخوان های شما بطور کامل درمان میشوند. اگر هردو پای شما آسیب دیده است، ممکن است نیاز داشته باشید که تا مدتی از ویلچر استفاده کنید و از این رو از وارد کردن فشار به پاها جلوگیری میشود.
داروها
پزشک ممکن است داروهایی را برای تسکین درد و همچنین ضدانعقاد یا رقیق کننده خون تجویز کند، تا خطر لخته شدن خون را در رگهای پا و لگن کاهش دهد.
فیزیوتراپی
شما بطور منظم توسط پزشک تحت فیزیوتراپی قرار میگیرید تا در طول دورانی که بدن نمیتواند وزن شما را تحمل کند، قدرت عضلات و تحرک مفصل حفظ شود. زمانی که پای شما توانست وزن را تحمل کند، فیزیوتراپی همچنن مورد نیاز است تا عضلات تقویت شده و به بازیابی تعادل شما کمک کند، چرا که ممکن است وقتی که برای دوباره شروع به راه رفتن کنید متوجه شوید که تعادل مناسبی ندارید.
تحریک الکتریکی
پزشک ممکن است تکنیکی به نام تحریک استخوان را به شما پیشنهاد دهد که سرعت بهبود استخوان را افزایش میدهد. تحریک استخوان از یک جریان الکتریکی یا امواج صوتی با پالسهای با شدت کم استفاده میکند. امواج صوتی بدن را تحریک کرده تا کلسیم را به استخوان برساند، و توده استخوانی را بازسازی کرده و همچنین تولید مواد شیمیایی خاص که در روند بهبودی شرکت میکنند را تحریک میکند.
شاک ویو
شاکویو درمانی یک روش غیر تهاجمی است که از امواج صوتی برای تحریک بهبودی بدن استفاده میکند، یک روش مؤثر برای درمان شکستگی مقاوم لگن در بیماران است. این درمان نتایج مثبتی را در کوتاه مدت و بلند مدت نشان داده است.
اوزون تراپی
پرلوزون تراپی یک درمان تزریقی است که برای درمان دردهای مزمن در هرجایی از بدن بکار میرود. پرولوزون تراپی استفاده از اوزون تزریقی را برای افزایش بهبودی بدن ادغام میکند. پرولوتراپی کاهش درد فوری و بهبودی را بدون دوران پس از درمان ارائه میدهد. پرولوتراپی در بازسازی غضروف آسیب دیده در لگن و مفصل ران بسیار مؤثر است.
درمان جراحی
بیمارانی که دچار شکستگی ناپایدار لگن هستند، ممکن است به یک یا چند عمل جراحی نیاز داشته باشند.
- بی حرکت کردن یا فیکسیشن بیرونی : پزشک از فیکسیشن بیرونی برای ثابت نگه داشتن ناحیه لگن استفاده میکند. در این عمل پین و پیچهای فلزی از طریق برشهای کوچکی در پوست و عضله وارد استخوانها میشود.
- کشش استخوانی : کشش استخوانی یک سیستم کشنده با وزنه و وزنه تعادل است که به تنظیم دوباره تکههای استخوان کمک میکند.
- ریداکشن (جا انداختن) باز و فیکسیشن بیرونی: در طول این عمل، بخشهای جابجا شده استخوانی ابتدا در جای طبیعی خود قرار داده میشود (ریداکشن).
پس از جراحی ، کمی احساس درد خواهید داشت. این بخش طبیعی از روند بهبودی است. پزشک و پرستاران برای کاهش درد به شما کمک میکنند که میتواند به تسریع بهبودی پس از جراحی کمک کند. ورزشهای خاص به شما کمک میکند تا انعطافپذیری خود را بدست آورده و محدوده حرکت در لگن بازسازی شود. دیگر ورزشها به شما در تقویت و تحمل بدن کمک کرده ، از این رو بهتر میتوانید فعالیتهای روزانه خود را انجام دهید.
ورزش و تمرینات ورزشی
پزشک چندین ورزش را به شما آموزش داده و زمان انجام آن را به شما اعلام خواهد کرد. ورزشهای زیر باید حداقل چهار بار در روز تا زمانی که توانایی دارید، انجام شود. در ابتدا هر ورزش را 10 تا 15 بار تکرار کنید. میتوانید تعداد تکرار ورزشها را با بهبود شرایط خود، افزایش دهید.
حالت پا
- دراز بکشید در حالی که پاها به حالت طبیعی به سمت بیرون قرار دارد
- کل پا را به سمت داخل بچرخانید
- کف پای شما در مقابل ساق پای دیگر قرار داشته باشد
- به مدت 5 ثانیه در این حالت بمانید و سپس رها کنید
- این تمرین را 5 بار انجام دهید.
ابداکشن لگن (کشیدن پاها به سمت طرفین)
- پاها را به سمت طرفین بکشید
- زانو را صاف نگه دارید
- پا را به حالت وسط برگردانید
- این کار را 10 بار و سه بار در روز تکرار کنید.
محدوده چهارگانه داخلی (بالا کشیدن پا)
- یک حوله لوله شده را زیر زانو در پای عمل شده قرار دهید.
- عضلات ران خود را سفت کرده و زانو را صاف کنید
- پاشنه پا را از رختخواب جدا کرده و بالا بکشید
- پا را به مدت پنج ثانیه صاف نگه داشته و سپس به آرامی پایین بیاورید
- این تمرین را 10 بار و سه بار در روز تکرار کنید
سوالات متداول
دوران بهبودی پس از شکستگی لگن چگونه است؟
شکستگی پایدار میتواند در چندین هفته بدون جراحی بهبود یابد، بخصوص اگر شما جوان و سالم باشید و بیماری دیگری نداشته باشید که بر روند بهبودی اثر بگذارد.
آیا جراحی شکستگی لگن خاصره ضروری است؟
در تمامی موارد ضروری نیست، اما اگر جراحی نیاز باشد، فیزیوتراپ به شما در کاهش درد، بازسازی حرکت و قدرت و برگشت به فعالیتهای عادی در سریعترین روش ممکن پس از جراحی کمک میکند.
عوارض احتمالی شکستگی لگن چیست؟
خطر عوارض بستگی به شدت آسیب دارد. استخوانهای لگن عموماً خود بخود به خوبی بهبود یافته و حرکت کامل معمولاً پس از بهبودی به حالت عادی برمیگردد، گرچه ممکن است استثنا نیز وجود داشته باشد.
چگونه میتوان از شکستگی لگن پیشگیری کرد؟
هر روش مطمئنی که خطر افتادن را از ارتفاع کاهش دهد، که شامل ایمنی سایت در محوطه ساختمانی ، خطر ضربات شدید را کم میکند. میتواند احتمال این نوع آسیب را از طریق استفاده از وسایل امنیتی هنگام حرکت با سرعت ، مانند بستن کمربند ایمنی و تاثیر سیستم محافظتی (کیسه هوا) و همچنین رانندگی با سرعت مطمئنه را کاهش دهید.



